پورتال چيست؟

پورتال (Portal)  عبارت از درگاهي است به دنياي اطلاعات و منابع اطلاعاتي، به صورت دسته بندي شده و به شكل مورد نياز كاربر.

دكتر يونس شكرخواه استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائي، پورتال را به صورت زير تعريف كرده است:

پورتال اساساً يك امكان براي كاربران اينترنت است و بنابراين در گام اول بايد بگويم پورتال، ايران و غير ايران نمي شناسد و براي همه جا مفيد است. به لحاظ برنامه ريزي، طراحي و هزينه هاي آن يك سيستم استاندارد را داراست.

در هر حال پورتال وبگاهي است كه مي كوشد خود را به اولين ايستگاه كاربران براي حركت در اينترنت تبديل كند. پورتال ها غالباً داراي كاتالوگ يا فهرست از ساير وبگاه ها هستند، غالباً موتور جستجو دارند و بعضي از آنها هم امكان چت و پست الكترونيكي به كاربران خود مي دهند.

به پورتال ها وبگاه لنگرگاه( (Anchor site و گذرگاه( Gateway ) هم مي گويند.

در ساده ترين معنا، پورتال دروازه اي است به وب و سكوي پرتابي است كه هر كاربر قبل از رفتن به سراغ مقصدهاي ديگر بايد به عنوان يك مبدا، از آن استفاده نمايد.

ويژگي هاي پورتال عبارتند از:

قابليت دسته بندي و طبقه بندي مطالب و محتويات، مديريت و تجميع مطالب و محتويات ، ارائه ابزارهايي جهت توليد و توسعه مطالب و محتويات ، قابليت ارائه محتويات و مطالب روي هر نوع سامانه و بستري ، قابليت امنيت مناسب ، پشتيباني از زبان هاي مختلف ، سهولت دسترسي به اطلاعات ، قابليت سفارشي سازي و شخصي سازي ، قابليت جستجو و نمايه بندي مطالب و محتويات  قابليت مرور مطالب و محتويات دسته بندي شده ، قابليت ارائه يك رشته خدمات از طريق مؤلفه هاي قابل جايگزيني و سفارشي سازي (Portlet).

هدف از طراحي و پياده سازي پورتال، ايجاد وبگاهي واحد، جهت دستيابي به اطلاعات و خدمات تمامي وبگاه هاي دولتي و بخشي از سازمان هاي غيردولتي، بدون نياز به مراجعه مستقيم به تك تك آنها است. اين درگاه به عنوان نقطه واحد و اصلي، به معرفي امكانات و توان مندي ها مي پردازد. هدف اصلي طراحي يك درگاه جامعه، تعاملي و پويا است تا به سهولت جهت اطلاع رساني و خدمات رساني مورد استفاده قرارگيرد.

پورتال فقط وبگاه نيست ولي يكي از بخش هاي اصلي آن به شمار مي رود. پورتال به وبگاه مرجعي گفته مي شود كه كاربران اينترنتي و كساني كه با وب سروكار دارند از آن به عنوان مدخل و منبعي براي پيداكردن وبگاه هاي مورد علاقه شان استفاده مي كنند. هرچند، پورتال ها خدمات رايگان مانند اتاق هاي گفتگو و پست الكترونيكي رايگان و خدمات ديگري به كاربران شان اهدا مي كنند اما هدف اوليه پيدايش پورتال، ايجاد دروازه اي است تا كاربران بر اساس نيازهاي شان وبگاه مورد نظر خود را انتخاب نمايند. اولين پورتال هايي كه در اينترنت به وجود آمدند در واقع وبگاه هاي اختصاصي خدمات دهندگان اينترنتي در ايالات متحده آمريكا بودند. مثلاً وبگاهAOL.com كه مشتركين آن، از وبگاه شركت مزبور به ساير وبگاه ها ربط داده مي شوند. اگر بخواهيم مثالي آشنا براي استفاده كنندگان امروز اينترنتي بزنيم مي توانيم وبگاهYahoo را نام ببريم. وب سايت مذكور خدمات گوناگوني را علاوه بر جستجو در ساير وبگاه ها، به كاربران خود ارائه مي كنند، اطلاعات تجاري، پيش بيني وضعيت آب و هوا و غيره خدماتي از اين قبيل است.

موتورهاي جستجو بخش اعظمي از پورتال ها را در برمي گيرند، اما همه آن نيستند و علاوه بر موتورهاي جستجو و يا وبگاه هاي دايركتوري، كه حاوي اطلاعات طبقه بندي وبگاه هاي ديگر هستند، پورتال هايي بر روي اينترنت وجود دارند كه براي موضوعات بسيار محدودي طراحي و اختصاص داده شده اند.

پورتال هاي دولتي پورتال هائي هستند كه به معرفي و ارايه خدمات دولتي در زمينه هاي مختلف مي پردازند. اين پورتال ها به صورتي طراحي مي شوند كه مراجعه كنندگان، به راحتي به تمام خدمات دولتي مورد نياز دسترسي داشته باشند.

پورتال ها را مي توان از منظرهاي مختلف تقسيم بندي نمود. از لحاظ دامنه تحت پوشش به دو دسته پورتال هاي افقي و پورتال هاي عمودي تقسيم مي شوند. پورتال هاي افقي پورتال هايي هستند كه محدودة تحت پوشش آنها بسيار زياد است. به عنوان مثال وبگاه ياهو يك پورتال افقي است كه تقريباً اكثر موضوعات مورد علاقه مردم را پوشش مي دهد. پورتال هاي عمودي پورتال هائي هستند كه دامنه شمول آنها يك موضوع يا يك صنعت خاص است. اين پورتال ها داراي محدوده تحت پوشش كم ولي داراي عمق زيادي هستند. بدين معني كه روي يك موضوع خاص تعمق دارند و به صورت تخصصي بدان پرداخته اند.

پشتيباني